Mưa tháng Bảy rả rích, dai dẳng như nỗi buồn ngấm sâu vào từng thớ gạch cũ kỹ của căn nhà cấp bốn. Trong buồng trong, tiếng máy thở oxy của bố rè rè, đục ngầu, thỉnh thoảng bị ngắt quãng bởi những cơn ho khan xé lòng. Lan ngồi bên mép giường, tay nắm chặt bàn tay gầy guộc chỉ còn da bọc xương của ông, nước mắt lặn ngược vào trong.
Lan có bầu. Cái tin ấy đến vào lúc nghiệt ngã nhất: khi bệnh ung thư phổi của bố bước vào giai đoạn cuối. Bác sĩ nói bố chỉ còn tính bằng ngày. Tâm nguyện cuối đời của bố là được thấy con gái út yên bề gia thất. Vì chữ “hiếu” và cũng vì đứa con đang tượng hình trong bụng, Lan đành cúi đầu xin mẹ gọi điện sang nhà Tuấn – người yêu cô, để bàn chuyện cưới xin gấp gáp.
Lan biết, mình ở “cửa dưới”. Nhưng cô không ngờ, cái giá của sự lỡ lầm lại đắt đến mức tước đoạt đi cả sự tôn nghiêm cuối cùng của gia đình mình.
Ngày nhà trai sang dạm ngõ, trời mưa tầm tã…
Không có trầu cau têm cánh phượng, không có lợn quay hay trà rượu. Mẹ Tuấn – bà Phán, bước vào nhà với vẻ mặt lạnh tanh, đôi mắt sắc lẻm đảo qua một lượt căn phòng khách tuềnh toàng, rồi dừng lại ở di ảnh của ông bà tổ tiên trên bàn thờ ám khói hương. Đi sau bà là Tuấn, mặt cúi gằm, tay bưng một cái khay nhỏ phủ khăn đỏ.
Mẹ Lan, bà Hạnh, dù lòng đau như cắt nhưng vẫn cố nén nhịn, đon đả mời nước. Bà Phán không uống. Bà ngồi xuống ghế, phủi nhẹ vạt áo như sợ dính bụi, rồi hất hàm ra hiệu cho con trai đặt cái khay lên bàn.
Tấm khăn đỏ được lật ra. Không khí trong phòng như đông đặc lại. Mẹ Lan chết lặng. Lan bám chặt vào mép cửa buồng, móng tay bấm sâu vào gỗ đến bật máu. Trên khay sơn son thếp vàng ấy, trơ trọi một bát cơm trắng lùm lùm và một quả trứng luộc….
Đó không phải là lễ vật xin dâu. Đó là khẩu phần cúng người chết. Hoặc giả, theo cái hủ tục cay nghiệt nào đó ở quê bà Phán, đó là thứ dành cho những cô gái “không còn trong trắng” mà nhà trai bố thí cho để rước về làm lẽ mọn, để xua đuổi tà ma.
Bà thông gia… thế này là ý gì? – Giọng mẹ Lan run rẩy, nghẹn đắng ở cổ họng. Bà Phán nhếch mép cười, nụ cười không chạm đến đáy mắt: Bà đừng trách tôi kỹ tính. Con gái bà “ăn cơm trước kẻng”, cái bụng lùm lùm ra đấy rồi. Theo lệ làng tôi, rước ngữ ấy về là xui xẻo lắm. Nhưng thôi, nể tình hai đứa nó qua lại, thằng Tuấn lại cứ nằng nặc đòi chịu trách nhiệm, nên tôi mới muối mặt sang đây.
Bà ta ngừng một chút, liếc nhìn vào cánh cửa buồng nơi bố Lan đang nằm thoi thóp, rồi thốt ra những lời như dao găm tẩm độc: Với lại, tôi nói thẳng luôn. Nhà tôi cưới cho là may, chứ để vài hôm nữa ông nhà trong kia lăn ra chết thì con gái nhà bà cứ xác định cả đời này ma nó lấy. Lúc ấy vừa mang tiếng chửa hoang, vừa mang tiếng sát cha, có mà rũ xương.
“Choang!”
Tiếng chén trà trên tay mẹ Lan rơi xuống đất vỡ tan tành. Bà Hạnh lảo đảo, mặt cắt không còn giọt máu. Sự sỉ nhục này không chỉ nhắm vào Lan, mà còn đạp lên sinh mạng ngàn cân treo sợi tóc của chồng bà.
Lan nhìn Tuấn. Cô chờ đợi một lời nói, một cái ngẩng đầu, hay ít nhất là một ánh mắt áy náy từ người đàn ông cô yêu. Nhưng không. Tuấn vẫn cúi đầu, im lặng như một con bù nhìn rơm. Sự hèn nhát của anh ta còn đáng sợ hơn cả sự độc địa của bà mẹ.
Trong buồng, tiếng thở oxi của bố bỗng dồn dập hơn. Lan hoảng hốt chạy vào. Bố đã tỉnh. Đôi mắt đục ngầu của ông mở to, ầng ậc nước. Ông không nói được, nhưng bàn tay run rẩy cố chỉ ra phía cửa, rồi lại đập nhẹ vào ngực mình.
Lan hiểu. Bố đau. Không phải đau vì bệnh, mà đau vì con gái bị rẻ rúng. Bố thà chết chứ không muốn con mình bước chân vào cái “địa ngục” ấy với tư thế của một kẻ ăn mày tình thương. Một luồng sức mạnh vô hình trỗi dậy trong Lan. Cô lau nước mắt, hôn lên trán bố, thì thầm: “Bố yên tâm, con hiểu rồi”.
Lan bước ra phòng khách. Dáng vẻ khúm núm ban đầu biến mất. Cô đứng thẳng, đôi mắt đỏ hoe nhưng rực lửa nhìn thẳng vào mặt bà Phán. Cô cầm lấy bát cơm và quả trứng trên khay, đặt mạnh xuống trước mặt bà ta. “Cháu cảm ơn bác đã sang. Nhưng bát cơm quả trứng này, bác mang về đi”.
Bà Phán trố mắt: “Mày… mày nói cái gì? Mày định làm cao à? Mày nhìn lại cái bụng mày xem”!
“Cháu có chửa, cháu chịu. Con cháu, cháu nuôi. – Lan nói rành rọt từng tiếng – Bố cháu đang ốm nặng, nhưng bố cháu cả đời sống ngẩng cao đầu, chưa từng xin ai một đồng, cũng chưa từng để vợ con phải cúi luồn ai. Hôm nay, nếu cháu bước chân theo bác về vì cái “may mắn” mà bác ban phát, thì chính cháu mới là đứa bất hiếu, giết chết danh dự của bố cháu”.
Rồi Lan quay sang nhìn Tuấn, ánh mắt giờ chỉ còn lại sự thất vọng ê chề: “Còn anh. Em lầm lỡ trao thân cho anh, em chấp nhận trả giá. Nhưng em không thể trao cuộc đời mình và con mình cho một người đàn ông, đến ngay cả việc bảo vệ vợ con trước sự vô lý của mẹ mình cũng không làm được. Anh về đi”.
“Lan, em điên rồi”! – Tuấn lắp bắp – “Em định để con không có bố à? Định để thiên hạ cười vào mặt bố em lúc ông ấy sắp mất à”?
“Con không có bố còn hơn có một người bố hèn! – Mẹ Lan bất ngờ lên tiếng. Bà đứng dậy, chỉ tay ra cửa – Mời bà và con trai bà về cho. Nhà tôi nghèo, nhưng không bán con gái đổi lấy cái danh hão. Chồng tôi có chết, cũng phải chết thanh thản, chứ không chết trong sự nhục nhã này”!
Bà Phán tím mặt, đứng phắt dậy: “Được! Được lắm! Nhà này đã ngu lại còn sĩ diện. Tao chống mắt lên xem mày đẻ con ra ai nuôi, xem đám tang chồng mày có ai đến phúng viếng không! Đi về, Tuấn”!
Bóng hai mẹ con họ khuất sau màn mưa xám xịt. Căn nhà trở lại sự yên tĩnh vốn có, nhưng không khí đã khác. Không còn sự u ám, sợ sệt, mà thay vào đó là nỗi đau đớn pha lẫn sự nhẹ nhõm đến kỳ lạ.
Lan ôm chầm lấy mẹ, òa khóc nức nở. Hai mẹ con dìu nhau vào buồng.
Bố nằm đó, hơi thở đã yếu đi nhiều, nhưng khóe miệng ông dường như đang nhếch lên một nụ cười mãn nguyện. Ông dùng chút sức tàn cuối cùng, nắm lấy tay Lan đặt lên tay vợ, rồi đặt lên bụng cô. Một cái nắm tay thay cho lời trăng trối: Hãy sống cho đàng hoàng.
Đêm hôm ấy, bố Lan qua đời. Ông đi nhẹ nhàng, thanh thản như chìm vào giấc ngủ.
Đám tang bố diễn ra trong mưa, nhưng ấm cúng tình làng nghĩa xóm. Người ta xì xào bàn tán về cái bụng của Lan, về việc nhà trai hủy hôn, nhưng Lan không còn cúi đầu nữa. Cô chít khăn tang, đứng lặng lẽ bên quan tài bố, đôi mắt kiên định nhìn về phía trước.
Lan biết, chặng đường phía trước làm mẹ đơn thân sẽ đầy chông gai. Nhưng mỗi khi nhìn vào di ảnh bố, nhớ đến bát cơm quả trứng ngày hôm ấy, cô lại thấy mình mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cô đã từ chối một đám cưới, nhưng cô đã giữ lại được thứ quý giá nhất mà bố để lại cho cô: Lòng tự trọng.
Và đứa trẻ trong bụng cô, sau này lớn lên, nó sẽ được kể lại rằng: Mẹ đã không chọn cho nó một người bố giàu sang, nhưng Mẹ đã chọn cho nó quyền được làm người ngẩng cao đầu.
Để lại một bình luận