Danh mục: Chưa phân loại

---

Thương hai mẹ con ướt mưa trên đường cao tốc, anh tài xế cho đi nhờ. Hai mươi phút sau, điều kinh hoàng xảy ra… Điều kinh hoàng ấy không phải là một tai nạn giao thông thảm khốc, cũng không phải một vụ cướp bóc trắng trợn. Nó là một sự thật trần trụi, lạnh lẽo hơn bất kỳ nỗi sợ hãi nào, khiến cuộc đời anh tài xế rẽ sang một hướng hoàn toàn khác, một hướng mà anh chưa bao giờ có thể hình dung.

Tôi là Hưng, một tài xế xe tải đường dài. Cuộc sống của tôi gắn liền với những cung đường, những chuyến hàng và những đêm dài thao thức. Vợ tôi mất sớm, để lại cho tôi một cậu con trai nhỏ, thằng cu Tùng. Cuộc sống của một ông bố đơn thân, lại thường xuyên vắng nhà, không hề dễ dàng. Tôi gửi Tùng về quê nhờ ông bà nội chăm sóc, mỗi tháng tôi lại cố gắng về thăm con một vài lần, hoặc gọi điện thoại video để nhìn mặt con. Ước mơ lớn nhất của tôi là tích cóp đủ tiền để mua một căn nhà nhỏ ở thành phố, đón Tùng lên sống cùng, để hai bố con không phải xa cách nữa.

Hôm ấy, trời mưa tầm tã. Những hạt mưa nặng trĩu quất thẳng vào kính xe, khiến tầm nhìn bị hạn chế đáng kể. Tôi đang trên đường từ Đà Nẵng về Sài Gòn, một chuyến hàng gấp nên tôi phải chạy xuyên đêm. Cao tốc vắng hoe, chỉ thỉnh thoảng mới có vài chiếc xe lướt qua.

Khi đi ngang qua một đoạn đường vắng, tôi chợt thấy hai bóng người nhỏ bé đang co ro bên vệ đường. Một người phụ nữ, dáng người gầy gò, đang ôm chặt một đứa bé chừng 5, 6 tuổi. Cả hai mẹ con đều ướt sũng, run rẩy trong màn mưa lạnh giá. Không có bất kỳ bóng cây hay trạm dừng chân nào ở gần đó. Họ chắc chắn đang gặp nạn.

Lòng tôi chợt thắt lại. Hình ảnh ấy khiến tôi nhớ đến vợ và con trai mình. Nếu một ngày nào đó, vợ tôi còn sống, và hai mẹ con gặp hoàn cảnh tương tự trên đường vắng, tôi sẽ mong có ai đó giúp đỡ họ biết nhường nào. Không chút chần chừ, tôi đạp phanh, đánh lái xe vào lề đường.

Tôi hạ cửa kính xe, gọi lớn: “Hai mẹ con có sao không? Cần giúp đỡ không?”

Người phụ nữ ngẩng đầu lên, khuôn mặt tái nhợt vì lạnh. Đôi mắt cô ấy hiện rõ vẻ mệt mỏi và sợ hãi. Đứa bé trong vòng tay cô ấy đã ngủ thiếp đi, đôi môi tím tái.

“Dạ, xe bọn em bị hỏng giữa đường, gọi mãi mà không có ai đến đón,” người phụ nữ nói, giọng cô ấy run rẩy vì lạnh. “Bọn em không biết phải làm sao bây giờ.”

Tôi nhìn đồng hồ. Đã gần 10 giờ đêm. Trời vẫn mưa như trút nước. Để hai mẹ con ở lại đây trong đêm mưa lạnh lẽo này thì quá nguy hiểm.

“Thôi được rồi,” tôi nói. “Hai mẹ con lên xe đi. Tôi đang về Sài Gòn, tôi có thể đưa hai mẹ con về đến trạm dừng chân gần nhất, hoặc nếu tiện đường thì đưa về đến Sài Gòn luôn.”

Người phụ nữ ngần ngại một chút, rồi gật đầu lia lịa: “Dạ, cám ơn anh. Cám ơn anh nhiều lắm!”

Cô ấy cõng đứa bé lên xe. Tôi vội vàng bật điều hòa ấm hơn một chút. Người phụ nữ ngồi ở ghế phụ, đặt đứa bé nằm gọn trong lòng. Cô ấy lấy một chiếc khăn mỏng trong túi xách ra lau mặt cho đứa bé, rồi lau vội cho mình.

“Hai mẹ con đi đâu mà khuya vậy?” Tôi hỏi, cố gắng tạo không khí thoải mái.

“Dạ, em đưa cháu về thăm bà ngoại ạ,” người phụ nữ đáp, giọng cô ấy đã đỡ run hơn. “Nhưng không ngờ xe lại bị hỏng.”

Cô ấy tên là Mai, còn đứa bé là bé An. Mai kể, cô ấy làm công nhân ở một nhà máy may mặc, còn chồng cô ấy làm phụ hồ. Cuộc sống của họ rất khó khăn. Chuyến đi này là để về quê thăm mẹ già đang ốm nặng.

Tôi lắng nghe câu chuyện của Mai, lòng tôi chợt dâng lên một sự đồng cảm sâu sắc. Cuộc đời này, ai cũng có những nỗi vất vả riêng.

Trong xe, tiếng mưa vẫn không ngừng rơi. Bé An đã tỉnh dậy, đôi mắt to tròn, ngơ ngác nhìn xung quanh. Tôi lấy trong túi ra một hộp sữa và một ít bánh quy đưa cho bé. Bé An đón lấy, đôi mắt ánh lên vẻ mừng rỡ.

“Cháu cảm ơn chú ạ,” bé An lí nhí nói.

“Con ngoan quá,” tôi cười. “Ăn đi con, để có sức khỏe.”

Tôi lái xe chậm lại, cẩn thận hơn trong màn mưa. Mấy phút sau, tôi thấy Mai dựa đầu vào thành ghế, hình như cô ấy đã ngủ thiếp đi vì mệt mỏi. Tôi cũng không muốn làm phiền cô ấy.

Đường cao tốc vẫn dài hun hút. Gió rít qua khe cửa xe, tạo nên những âm thanh kỳ lạ. Tôi bật radio, nghe một vài bản nhạc nhẹ để xua đi sự buồn ngủ.

Khoảng 20 phút trôi qua. Tôi đang tập trung lái xe thì bỗng nhiên, một tiếng động lạ vang lên từ phía ghế phụ. Tôi giật mình, vội vàng quay sang nhìn.

Mai vẫn dựa đầu vào thành ghế, nhưng tư thế của cô ấy có vẻ không được tự nhiên. Tôi gọi: “Chị Mai ơi, chị Mai?”

Không có tiếng trả lời.

Tôi lay nhẹ vai cô ấy. Người cô ấy mềm nhũn, đổ rạp sang một bên. Tôi hoảng hốt.

“Chị Mai! Chị Mai!” Tôi gọi lớn hơn, lay mạnh hơn.

Vẫn không có phản ứng. Cô ấy không thở.

Tim tôi đập thình thịch. Một cảm giác kinh hoàng ập đến. Chuyện gì đang xảy ra vậy?

Tôi vội vàng tấp xe vào lề đường, bật đèn khẩn cấp. Tôi tháo dây an toàn, vươn người sang kiểm tra Mai. Cô ấy đã ngừng thở.

Tôi lay người cô ấy, gọi tên cô ấy, nhưng vô vọng. Khuôn mặt cô ấy xanh xao, đôi mắt nhắm nghiền.

“Mẹ ơi! Mẹ ơi!” Bé An chợt giật mình tỉnh giấc, thấy mẹ bất động, bé con hoảng sợ, khóc ré lên.

Tiếng khóc của bé An xé toạc màn đêm. Tôi ôm lấy bé, cố gắng trấn an bé, nhưng tay tôi run bần bật. Tôi không thể tin được chuyện này đang xảy ra. Chỉ mới vài phút trước, cô ấy còn nói chuyện với tôi, còn mỉm cười khi tôi đưa bánh cho bé An. Bây giờ thì…

Tôi lục tìm điện thoại của Mai trong túi xách. Tay tôi run đến nỗi không thể bấm số. Tôi cố gắng giữ bình tĩnh, tìm trong danh bạ một số liên lạc nào đó. Tôi tìm thấy số “Chồng”, “Mẹ”. Tôi vội vàng bấm số của chồng cô ấy.

Một giọng đàn ông ngái ngủ ở đầu dây bên kia. “Ai vậy?”

“Anh ơi, em là tài xế xe tải. Em đang đi trên cao tốc thì thấy vợ anh và cháu bé bị hỏng xe giữa đường. Em có cho họ đi nhờ… nhưng… nhưng vợ anh… cô ấy…” Tôi không biết phải nói sao cho người đàn ông đó hiểu được sự thật kinh hoàng này. “Cô ấy… cô ấy đột nhiên ngừng thở rồi.”

Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu. Rồi một tiếng “rầm” vang lên, như tiếng điện thoại rơi xuống đất. “Anh nói gì vậy? Vợ tôi… cô ấy bị làm sao?”

“Em không biết… cô ấy đột nhiên ngừng thở. Em nghĩ là cô ấy bị bệnh tim…” Tôi nói, giọng tôi cũng bắt đầu lạc đi. “Anh đến ngay đi. Em đang ở trên cao tốc, đoạn gần km…”

Tôi cố gắng giữ bình tĩnh, cung cấp vị trí chính xác cho người đàn ông đó. Tôi nghe thấy tiếng khóc thút thít ở đầu dây bên kia, rồi tiếng người đàn ông ấy gào lên thất thanh: “Mai! Em ơi! Em ơi!”

Tôi gác máy, ôm chặt bé An vào lòng. Bé con vẫn khóc nức nở, gọi “Mẹ ơi! Mẹ ơi!” Tôi không biết phải giải thích cho bé thế nào.

Một cảm giác bất lực và kinh hoàng bao trùm lấy tôi. Tôi đã làm gì sai? Tôi chỉ muốn giúp đỡ hai mẹ con họ. Tại sao điều này lại xảy ra? Cuộc đời tôi sẽ ra sao sau chuyện này? Một người phụ nữ đã chết trên xe của tôi. Tôi sẽ phải đối mặt với điều gì? Những câu hỏi cứ luẩn quẩn trong đầu tôi, khiến tôi không thể nào suy nghĩ được.

Trong màn mưa đêm lạnh lẽo, tiếng khóc nức nở của bé An và sự im lặng đáng sợ của Mai đã găm sâu vào tâm trí tôi. Tôi gọi điện cho cảnh sát giao thông và cấp cứu, cố gắng giữ bình tĩnh để trình bày sự việc. Giọng tôi vẫn còn run rẩy, dù đã cố gắng hết sức để kiểm soát cảm xúc. Tôi không dám rời mắt khỏi Mai, như thể chỉ cần một khoảnh khắc lơ là, mọi thứ sẽ biến mất, và tôi sẽ tỉnh dậy từ cơn ác mộng này.

Chừng 30 phút sau, tiếng còi xe cấp cứu và xe cảnh sát vang vọng từ xa, xé tan màn đêm tĩnh mịch của đường cao tốc. Ánh đèn xoay tròn của xe cứu thương chiếu rọi vào chiếc xe tải của tôi, tạo nên những vệt sáng chói lóa trên nền mưa. Tôi cảm thấy một sự nhẹ nhõm nhỏ nhoi, nhưng đồng thời, một nỗi lo lắng khác lại dâng trào. Những gì sắp xảy ra sẽ thay đổi cuộc đời tôi mãi mãi.

Các nhân viên y tế và cảnh sát nhanh chóng tiếp cận hiện trường. Họ kiểm tra tình trạng của Mai, rồi lắc đầu. Cô ấy đã qua đời. Tim tôi thắt lại một lần nữa. Dù đã biết trước, nhưng khi nghe lời xác nhận ấy, tôi vẫn không khỏi bàng hoàng.

Cảnh sát bắt đầu lấy lời khai của tôi. Tôi kể lại toàn bộ sự việc, từ lúc nhìn thấy hai mẹ con Mai dưới mưa, đến lúc tôi cho họ đi nhờ, và rồi khoảnh khắc kinh hoàng khi Mai đột ngột qua đời trên xe tôi. Tôi cố gắng nhớ lại từng chi tiết nhỏ nhất, từng lời nói, từng cử chỉ của Mai. Tôi không giấu giếm bất cứ điều gì, vì tôi tin rằng mình không làm gì sai. Tôi chỉ muốn giúp đỡ.

Bé An được một nữ cảnh sát bế lên xe cứu thương để kiểm tra sức khỏe. Bé con vẫn còn rất hoảng sợ, cứ gọi “Mẹ ơi! Mẹ ơi!” trong vô thức. Nhìn bé An, lòng tôi đau như cắt. Một đứa bé thơ dại, đột nhiên mất đi người mẹ thân yêu trong một hoàn cảnh nghiệt ngã như vậy.

Sau khi lấy lời khai sơ bộ, tôi được yêu cầu về trụ sở công an để tiếp tục làm việc. Chiếc xe tải của tôi cũng bị tạm giữ để phục vụ công tác điều tra. Toàn bộ hàng hóa trên xe cũng phải dừng lại, khiến tôi lo lắng về hợp đồng và khoản phạt do chậm trễ. Nhưng lúc này, những lo lắng về tiền bạc dường như trở nên nhỏ bé trước những gì đang diễn ra.

Tại trụ sở công an, tôi trải qua một cuộc thẩm vấn kéo dài. Các câu hỏi cứ liên tục dồn dập: “Anh và người phụ nữ này có quen biết trước không?”, “Anh có cho cô ấy ăn uống gì khác ngoài bánh và sữa không?”, “Trong quá trình di chuyển, có xảy ra xích mích hay cãi vã nào không?”, “Anh có chắc là anh không làm gì khiến cô ấy đột ngột qua đời không?”

Tôi kiên nhẫn trả lời từng câu hỏi, lặp đi lặp lại những lời giải thích của mình. Tôi hiểu rằng cảnh sát phải làm đúng quy trình, họ cần phải loại bỏ mọi khả năng. Nhưng những ánh mắt nghi ngờ, những câu hỏi xoáy sâu vào từng chi tiết nhỏ nhất khiến tôi cảm thấy mệt mỏi và tủi thân.

Sáng hôm sau, chồng của Mai đến. Anh ấy là một người đàn ông gầy gò, khắc khổ, khuôn mặt hốc hác vì mất ngủ và đau buồn. Anh ấy nhìn tôi với ánh mắt đầy căm phẫn.

“Anh đã làm gì vợ tôi?” Anh ấy gầm lên, lao về phía tôi. Hai cảnh sát phải giữ anh ấy lại.

“Anh bình tĩnh đi,” một cảnh sát nói. “Chúng tôi đang điều tra. Hiện tại chưa có kết luận gì.”

Tôi nhìn anh ấy, ánh mắt tôi chứa đựng sự thông cảm và bất lực. “Tôi thật sự xin lỗi. Tôi chỉ muốn giúp đỡ thôi. Tôi không làm gì hại vợ anh cả.”

Người chồng không nghe. Anh ấy vẫn gào thét, đòi tôi phải trả lại vợ anh ấy. Tôi hiểu nỗi đau của anh ấy, nhưng tôi không biết phải làm gì để chứng minh sự vô tội của mình.

Vài ngày sau đó, kết quả khám nghiệm tử thi được công bố. Mai tử vong do nhồi máu cơ tim cấp. Đó là một cái chết đột ngột, không có tác động từ bên ngoài. Kết quả này đã giải tỏa được phần nào gánh nặng trong lòng tôi. Tôi được minh oan. Tôi được trả tự do.

Tuy nhiên, cuộc đời tôi không thể trở lại như trước.

Tin tức về cái chết của Mai trên xe tải của tôi lan truyền rất nhanh. Dù đã có kết luận điều tra, nhưng vẫn có rất nhiều lời đồn thổi, những ánh mắt dò xét, những lời bàn tán xì xào. Có người nói tôi cố ý gây ra chuyện, có người lại cho rằng tôi “gặp ma”, “bị vận đen”. Thậm chí, có một số công ty vận tải từ chối hợp tác với tôi, lo sợ “vận đen” sẽ ảnh hưởng đến công việc của họ.

Cuộc sống của một tài xế đường dài không dễ dàng gì, và tôi đã mất đi rất nhiều hợp đồng. Thu nhập của tôi giảm sút nghiêm trọng. Tiền tiết kiệm để mua nhà cho Tùng cứ thế vơi đi.

Và điều ám ảnh tôi nhất chính là hình ảnh bé An. Mỗi khi nhắm mắt lại, tôi lại thấy đôi mắt to tròn ngơ ngác của bé, tiếng bé gọi “Mẹ ơi! Mẹ ơi!” vang vọng trong tai tôi. Tôi cảm thấy mình có trách nhiệm với bé An, dù không phải lỗi của tôi.

Một tuần sau sự việc, tôi đến thăm gia đình Mai. Họ sống trong một căn nhà cấp bốn ọp ẹp ở ngoại ô thành phố. Cảnh tượng tang thương bao trùm căn nhà. Người chồng của Mai đã kiệt sức vì đau buồn. Bé An thì cứ bám chặt lấy ông bà ngoại, không rời.

Tôi mang theo một ít tiền, không nhiều nhặn gì, chỉ là chút lòng thành để giúp đỡ gia đình họ trong lúc khó khăn này. Tôi cũng nói với họ rằng, tôi sẽ cố gắng giúp đỡ bé An trong khả năng của mình.

Người chồng của Mai nhìn tôi, ánh mắt anh ấy đã không còn sự căm phẫn nữa, thay vào đó là sự mệt mỏi và chấp nhận. “Cảm ơn anh,” anh ấy nói, giọng anh ấy khàn đặc. “Tôi biết anh không cố ý. Nhưng… nhưng vợ tôi mất rồi…”

Tôi hiểu. Mất mát là không gì có thể bù đắp được. Dù tôi không có lỗi, nhưng sự việc xảy ra trên xe của tôi đã khiến cuộc đời một gia đình tan nát.

Sau hôm đó, tôi quyết định thay đổi cuộc đời mình. Tôi không thể tiếp tục công việc tài xế đường dài được nữa. Nỗi ám ảnh, những lời đồn thổi, và sự giảm sút trong công việc khiến tôi không thể nào trụ vững.

Tôi bán chiếc xe tải, dù giá không được như mong muốn. Tôi dùng số tiền đó để trả hết nợ nần, và số còn lại, tôi quyết định đầu tư vào một quán ăn nhỏ ở quê. Quán ăn do tôi và ông bà nội của Tùng cùng nhau quản lý. Dù thu nhập không bằng trước đây, nhưng ít nhất tôi có thời gian ở bên Tùng nhiều hơn, và tôi có thể sống một cuộc sống ổn định, tránh xa những con đường cao tốc và những rủi ro bất ngờ.

Tôi cũng thường xuyên đến thăm bé An và gia đình Mai. Tôi không thể bù đắp được sự mất mát của họ, nhưng tôi muốn thể hiện sự quan tâm, sự chia sẻ của mình. Tôi nhận bé An làm con nuôi tinh thần, hứa sẽ giúp đỡ bé trong học tập và cuộc sống.

Từ một tài xế đường dài, tôi trở thành chủ quán ăn. Cuộc đời tôi rẽ sang một hướng hoàn toàn khác, một hướng mà tôi chưa bao giờ có thể hình dung. Cái đêm mưa định mệnh ấy, hai mươi phút định mệnh ấy đã thay đổi tất cả. Từ một hành động thiện nguyện, tôi đã phải đối mặt với một biến cố lớn nhất cuộc đời mình. Nhưng có lẽ, chính từ biến cố đó, tôi đã tìm thấy một ý nghĩa mới cho cuộc sống, một sự bình yên giản dị bên gia đình và một trách nhiệm không lời với một đứa trẻ mồ côi.

Con gái tôi năm nay 33ti. Con không được xinh nếu như không muốn nói là xấu. Khuyết điểm ở cả khuôn mặt lẫn dáng đi. Từ hồi học xong Thạc sĩ, nó xin được việc trong một trung tâm nhỏ, lương chỉ 4,5 triệu một tháng – mà cứ ngẩng cao đầu như thể thiên hạ thiếu mỗi mình nó.

Lần nào ngồi ăn cơm, nó cũng nói: “Con không lấy người thường đâu. Cỡ con phải lấy chồng đại gia.”. Tôi cười, nửa đùa nửa thật: “Đại gia sao lấy con được? Hoa hậu, diễn viên đầy ra kia còn chưa tới lượt con.”

Nó cãi ngay: “Con là Thạc sĩ, con hơn họ chứ mẹ. Con học thức đàng hoàng, đâu phải loại chỉ biết làm đẹp.”. Chồng tôi thở dài, lắc đầu. Chúng tôi khuyên mãi không được, đành mặc cho nó tự chọn đường đi.“Đến đâu hay đến đó” – tôi tự an ủi như thế, dù trong lòng vẫn lo con mình ế mất.

Một hôm, nó về nhà, mặt rạng rỡ chưa từng thấy: “Mẹ ơi, con có người yêu rồi. Anh ấy là giám đốc, có năm công ty khắp cả nước, người Hà Nội gốc đấy!”. Tôi suýt đánh rơi cái bát đang rửa.
Giám đốc ư? Năm công ty? Người Hà Nội gốc? Cái đứa suốt ngày chỉ biết đến chỗ làm lương thấp như nó, làm sao mà gặp được người như thế?

Chồng tôi cau mày: “Con đừng bị lừa. Đại gia thật không dễ tìm đâu.” Nó cười khẩy: “Bố mẹ cứ nghĩ ai cũng xấu như con à? Con nói rồi, con có học, có giá trị riêng. Anh ấy yêu con vì con thông minh.”

Tôi không cãi, nhưng trong lòng bất an. Hai tuần sau, nó dắt “giám đốc” về. Một người đàn ông ngoài ba mươi, ăn mặc chỉn chu, đi xe hơi thật. Nói năng lễ phép, lại biếu vợ chồng tôi phong bì 50 triệu, bảo: “Con xin phép được cưới em ấy. Con yêu em thật lòng.”

Tôi nhìn chồng – cả hai đều ngỡ ngàng. Người tốt, nói năng chuẩn mực, lại có tiền – biết đâu con mình gặp được phúc thật? Sau mấy lần qua lại, gia đình tôi xuôi xuôi, đồng ý cho cưới.
Con gái tôi hạnh phúc đến mức mỗi ngày đều chụp ảnh nhẫn, váy cưới, đăng đầy mạng, caption nào cũng gắn #lấychồngđạigia.

Tôi không nói gì, chỉ âm thầm cầu cho nó không gặp sóng gió. Nhưng đời… đâu đơn giản vậy. Ngày cưới, nhà trai rước dâu rình rang. Xe sang xếp hàng dài, khách khứa đông, hoa cưới ngập cửa. Tôi cứ nghĩ, chắc ông trời thương nhà mình rồi.

Nhưng ngay giữa buổi tiệc – khi MC đang mời cô dâu chú rể lên sân khấu làm lễ – thì một người phụ nữ bụng bầu, mặt tái nhợt, tay dắt theo một bé gái chừng 4 tuổi, bỗng lao vào hội trường. Cô ta hét lên, giọng nghẹn lại:

“Anh Minh! Anh nói với em sao? Anh bảo chỉ đi công tác vài ngày rồi về với mẹ con em cơ mà!”. Cả hội trường sững sờ. Con gái tôi quay lại nhìn chồng, mặt trắng bệch. Anh ta lùi bước, ấp úng: “Em… bình tĩnh, anh… anh sẽ giải thích…”

Người phụ nữ kia rút ra một xấp giấy, ném thẳng lên sân khấu: “Giải thích đi! Đây là giấy đăng ký kết hôn giữa tôi và anh, còn đây là giấy khai sinh con gái anh! Anh cưới vợ mới để làm gì hả?”

Tiếng xì xào lan khắp khán phòng. Mẹ chú rể cũng choáng váng, còn nhà tôi chết lặng. Con gái tôi run rẩy, mắt vô hồn, rồi đột ngột quay sang phía tôi: “Mẹ ơi… con… con bị lừa thật rồi phải không?”

Tôi không trả lời. Tôi chỉ thấy cay xè nơi mắt – không phải vì xót con, mà vì thương cái ngu ngốc của nó: cả đời chạy theo hai chữ “đại gia”, cuối cùng lấy về một kẻ chuyên đi lừa người ta bằng danh nghĩa đó.

Đám cưới tan ngay tại chỗ. Người ta chụp hình, quay clip, đăng mạng.Tên con tôi tràn lan trên Facebook, TikTok – ai cũng bình luận: “Cô gái học cao nhưng dại quá, bị đại gia rởm lừa rồi.”
Con tôi được 1 bài học đau đớn. Giờ đến cả nhà tôi cũng ảnh hưởng. Nhưng trong cái rủi có cái

(NLĐO) – Sân khấu tuồng và giới âm nhạc dân tộc Việt nghẹn ngào trước tin NSND – nhạc sĩ Cao Đình Lưu qua đời.

NSND nhạc sĩ Cao Đình Lưu

GS nhạc sĩ Trần Thế Bảo cho biết người nhạc sĩ tài hoa đã rời xa bạn bè đồng nghiệp ngày 11-12, thọ 76 tuổi.

Ông ra đi, mang theo bao ký ức và tinh hoa của một thế hệ nghệ sĩ cống hiến trọn đời cho việc bảo tồn, nghiên cứu và sáng tạo nghệ thuật truyền thống. Nhưng di sản của ông vẫn ở lại như một ngọn đèn bền bỉ soi sáng cho bao thế hệ.

Nhạc sĩ Cao Đình Lưu được sinh ra trong cái nôi nghệ thuật

NSND Cao Đình Lưu sinh ra trong một gia đình mà nghệ thuật không chỉ là nghề nghiệp, mà là máu thịt. Cha mẹ ông là nghệ nhân Cao Đình Hùng và nghệ nhân Hoàng Thị Thìn, là hai nghệ sĩ tuồng nổi tiếng trong vùng, được người dân mến mộ bởi tài năng và sự tận tụy với sân khấu cổ truyền. Trong không khí thấm đẫm thanh âm trống tuồng, tiếng hát, trình thức vũ đạo và nghi lễ sân khấu dân gian, cậu bé Cao Đình Lưu sớm hấp thụ cái đẹp của nghệ thuật như hấp thụ ánh sáng đầu đời. Chính nền tảng ấy đã nuôi dưỡng tình yêu tuồng bền bỉ trong ông, để rồi cả cuộc đời ông tiếp tục thắp lên ánh lửa mà cha mẹ truyền lại.

Không chỉ riêng ông, cả gia đình đều tiếp tục gìn giữ truyền thống quý giá ấy: NSƯT Cao Đình Liên – em trai, đạo diễn Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh (Đà Nẵng); Cao Thị Lý – chị gái, nguyên diễn viên Liên đoàn Dân ca Nghệ An và Nghệ nhân ưu tú Cao Thị Loan – em gái, một trong những người sáng lập CLB Tuồng Trung Thành (Yên Thành, Nghệ An).

Hành trình từ lớp sáng tác Khu V đến Nhà hát Tuồng Trung ương

Tháng 5-1975, tại lớp sáng tác 9 tỉnh miền Trung ở Quy Nhơn, do GS nhạc sĩ Trần Thế Bảo mở sau ngày đất nước thống nhất, tài năng của chàng thanh niên Cao Đình Lưu bắt đầu được nhìn thấy rõ rệt. Là trợ lý của GS nhạc sĩ Thế Bảo, ông cần mẫn, kiên trì và thông minh, luôn biết lắng nghe và sẻ chia với thầy trong mọi công việc.

NSND nhạc sĩ Cao Đình Lưu

Cuối năm 1975, hai thầy trò cùng được điều ra Hà Nội. Đây là bước ngoặt quan trọng: Cao Đình Lưu chính thức về công tác tại Nhà hát Tuồng Trung ương (nay là Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Việt Nam). Tại đây, ông không chỉ học nghề diễn mà còn mở rộng khả năng trong lĩnh vực âm nhạc sân khấu, điều góp phần làm nên dấu ấn riêng của ông trong nền tuồng Việt Nam.

Một đời phấn đấu, xứng danh Nghệ sĩ Nhân dân nghiên cứu âm nhạc tuồng

Dù trưởng thành trong gia đình nghệ thuật, Cao Đình Lưu tuyệt đối không ỷ lại vào xuất thân. Ông học nghề bằng tất cả sự nghiêm cẩn của người muốn giữ gìn vốn cổ. Ông diễn rất giỏi, và còn nghiên cứu sâu về hệ thống làn điệu, âm nhạc của nghệ thuật tuồng, ông chuyên soạn âm nhạc cho nhiều vở diễn nổi tiếng.

Nhiều đồng nghiệp nhận xét: “Ông hiểu tuồng từ hơi thở đến nhịp trống, từ cử chỉ đến âm vực – như hiểu chính mạch máu của mình”.

Chính sự kết hợp giữa diễn xuất, âm nhạc và nghiên cứu đã tạo nên chân dung một nghệ sĩ – học giả hiếm có của sân khấu truyền thống.

Sự nghiệp ấy được ghi nhận bằng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, một phần thưởng xứng đáng cho người đã cống hiến gần như trọn đời cho nghệ thuật dân tộc.

Sự ra đi của NSND Cao Đình Lưu để lại niềm tiếc thương lớn không chỉ với giới sân khấu tuồng mà cả cộng đồng nghiên cứu âm nhạc dân tộc. Ông để lại những công trình nghiên cứu giá trị về nhạc tuồng; những vai diễn mẫu mực; những học trò tiếp nối truyền thống và một dòng tộc nghệ thuật vẫn đang tiếp tục tỏa sáng.

Ông ra đi như khép lại một chương đẹp của nghệ thuật tuồng, nhưng đồng thời mở ra một sự tiếp nối, từ gia đình, từ đồng nghiệp, từ những lớp nghệ sĩ trẻ mang theo lời dạy và tinh thần của ông.

Nghệ sĩ Nhân dân từng thi đỗ Đại học Y, sau đó trở thành Thủ khoa trường nhạc

Nghệ sĩ Nhân dân Lê Dung tên thật là Đoàn Lê Dung, sinh năm 1951 tại Quảng Ninh. Xuất thân trong một gia đình không có truyền thống nghệ thuật và điều kiện vật chất còn thiếu thốn, song Lê Dung sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc đặc biệt.

Năm 17 tuổi, nghệ sĩ Lê Dung chính thức bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp khi gia nhập Đoàn Văn công Quân khu Tả Ngạn. Dù từng thi đỗ Đại học Y, bà đã gác lại con đường đó để theo đuổi niềm đam mê ca hát. Năm 1976, bà về công tác tại Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị và có một năm theo học Thanh nhạc tại Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Tới năm 1982, sau khi đạt danh hiệu Thủ khoa, tên tuổi Lê Dung bắt đầu được đông đảo công chúng yêu nhạc biết đến.

Với chất giọng nữ cao trữ tình hiếm có, tròn đầy và chuẩn mực, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Dung thể hiện xuất sắc ở nhiều thể loại, từ opera, bán cổ điển, nhạc tiền chiến, nhạc cách mạng đến cả nhạc nhẹ. Những ca khúc gắn liền với tên tuổi bà như Người Hà Nội (Nguyễn Đình Thi), Trường ca sông Lô (Văn Cao), Xa khơi (Nguyễn Tài Tuệ)… đã trở thành dấu ấn sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ khán giả.

Lữ Thiên Mai (Chiḗt Giang, Trung Quṓc) ʟà người phụ nữ ⱪém may mắn. Cȏ bị chṑng ʟừa dṓi trong hȏn nhȃn và mất hḗt tài sản, ʟại phải chịu một ⱪhoản nợ ⱪhȏng hḕ nhỏ. Chỗ dựa tinh thần duy nhất của cȏ ở thời ᵭiểm ᵭó chỉ ʟà cȏ con gái, Chu Tịch.

Trong một ʟần ᵭi chợ mua rau, gặp một cơn mưa to ʟại ⱪhȏng mang áo mưa, cȏ quyḗt ᵭịnh trú tạm trong một gara ȏ tȏ ᵭang mở cửa gần ᵭó. Khi vào sȃu bên trong gara, cȏ phát có người. Một cậu bé ᵭang ʟàm bài tập trên chiḗc bàn có phần ọp ẹp. Nhìn quanh ⱪhȏng thấy có người ʟớn trong nhà, người phụ nữ này hỏi cậu bé: “Con ʟà người duy nhất ở nhà sao? Bṓ mẹ con ᵭȃu?”

Từ ᵭȃy, cậu bé bắt ᵭầu chia sẻ vḕ hoàn cảnh gia ᵭình mình. Cậu tên ʟà Lưu Nguyên Nhất, 16 tuổi. Bṓ mẹ Lưu ⱪinh doanh nên ᵭiḕu ⱪiện gia ᵭình rất tṓt. Là con một, cậu bé càng ᵭược bṓ mẹ yêu chiḕu. Tuy nhiên, hạnh phúc ᵭó chấm dứt cho ᵭḗn ⱪhi một tai nạn giao thȏng ᵭã cướp ᵭi mạng sṓng của bṓ mẹ cậu.

Sau ⱪhi ⱪhȏng còn gia ᵭình, Lưu Nguyên Nhất ᵭược một người chú nhận nuȏi. Nhưng sau ᵭó, cȏng việc ⱪinh doanh của người ᵭàn ȏng này thất bại. Khȏng ᵭủ tài chính, người họ hàng cũng từ chṓi trách nhiệm chăm nuȏi.

Khȏng có ai ᵭể bám víu, cậu bé quay trở vḕ gara ȏ tȏ của gia ᵭình trước ᵭȃy. Dù ⱪhi ra ᵭi bṓ mẹ có ᵭể ʟại cho Lưu một chút tiḕn tiḗt ⱪiệm. Song học phí cao, cộng thêm việc phải tự chi trả các phí dịch vụ, nên cậu ăn tiêu rất dè sẻn.

Là một người mẹ, Lữ Thiên Mai cảm thấy thương xót cậu bé. Ở ngoài ⱪia, những ᵭứa trẻ bằng tuổi Lưu vẫn ᵭược sṓng trong tình yêu thương của gia ᵭình. Trong ⱪhi ᵭó, cậu bé này ʟại bị gia ᵭình bỏ rơi, phải tự ʟo cho cuộc sṓng của mình.

Chẳng suy nghĩ nhiḕu, cȏ Lữ ʟiḕn mời cậu bé này sang nhà ăn cơm: “Nhà cȏ cách ᵭȃy ⱪhȏng xa, hȏm nay, con có thể sang ᵭấy ăn tṓi ⱪhȏng?”

Trước tình cảm của người phụ nữ ʟạ mặt, cậu bé ⱪiên quyḗt từ chṓi. “Khȏng cần ᵭȃu cȏ. Con có mì và tự nấu ᵭược. Lát con sẽ ăn”.

Khȏng thể mời ᵭược cậu bé sang nhà song cȏ Lữ nhất quyḗt ⱪhȏng ᵭể cậu phải ăn mỳ. Tṓi hȏm ᵭó, người phụ nữ tṓt bụng này ᵭã nấu dư thức ăn, ᵭóng vào hộp và mang sang cho Lưu.

Cậu bé cho biḗt ᵭã rất ʟȃu rṑi mới ᵭược ăn món ngon như vậy. Kể từ ⱪhi cha mẹ qua ᵭời, ᵭể tiḗt ⱪiệm tiḕn, mỗi ngày Lưu chỉ ăn mì trắng và thêm một chút muṓi. Cứ như vậy, thỉnh thoảng, cȏ Lữ ʟại tặng cơm cho cậu. Từ ᵭȃy, hai cȏ cháu trở nên thȃn thiḗt hơn.

Nhận thấy thời tiḗt ngày càng chuyển ʟạnh, trong ⱪhi Lưu Nguyên Nhất ⱪhȏng có ʟò sưởi hay chăn ấm, người phụ nữ này tiḗp tục mời cậu bé sang nhà ở cùng. Tuy nhiên, cậu vẫn một mực từ chṓi.

Thấy Lưu vẫn còn chút ngại ngần, cȏ Lữ ᵭã nghĩ ra cách mời cậu bé này chuyển sang nhà ở, ᵭể ⱪèm con gái học. Đứng trước yêu cầu giúp ᵭỡ, chàng trai này ⱪhó ʟòng từ chṓi. Bởi cậu ⱪhȏng thể phụ cȏng người ᵭang hỗ trợ mình

Được cȏ Lữ chăm sóc, cậu bé cảm nhận ᵭược sự ấm áp của tình cảm gia ᵭình. Để gánh vác một phần, Lưu cũng chăm chỉ phụ giúp việc nhà. Thậm chí, cậu còn ᵭi nhặt ve chai, bán ʟấy tiḕn phụ giúp cȏ Lưu. Cậu cũng coi Chu Tịch như εm gái của mình nên ʟuȏn có trách nhiệm trong việc ⱪèm εm học.

Lòng tṓt trao ᵭi ᵭể ᵭṓi ʟấy ʟòng tṓt

Theo thời gian, Lưu Nguyên Nhất dần ʟớn ⱪhȏn và bước vào ⱪì thi ᵭại học. Năm ᵭó, cậu ᵭạt ᵭiểm sṓ xuất sắc và trúng tuyển vào ngành Tài chính của ĐH Chiḗt Giang. Đṓi mặt với ⱪhoản học phí ʟớn ᵭể chuẩn bị nhập học, cậu bé tỏ ra ʟo ʟắng. Bởi cậu hoàn toàn hiểu cuộc sṓng của cȏ Lưu chẳng dư dả ᵭể có thể nhanh chóng có ᵭủ sṓ tiḕn ᵭó.

Song người phụ nữ này ʟuȏn tỏ ra ʟạc quan. Để có ᵭủ tiḕn cho Lưu nhập học trên thành phṓ, cȏ ᵭã ra ngȃn hàng vay tiḕn, dẫu bản thȃn vẫn còn nợ nần chṑng chất.

Khȏng phụ cȏng của người chăm ʟo cho mình, trong suṓt 4 năm học ᵭại học, học ⱪỳ nào Lưu Nguyên Nhất cũng ᵭạt thành tích học tập xuất sắc và nhận ᵭược học bổng.

Cho ᵭḗn năm 2007, sau ⱪhi tṓt nghiệp, cậu tiḗp tục nhận ᵭược ʟời mời du học từ ĐH Cambridge, Anh với học bổng ʟên ᵭḗn 70%. Biḗt mình ⱪhȏng ᵭủ tài chính ᵭể ʟo sṓ tiḕn còn ʟại, Lưu ᵭã từ chṓi cơ hội. Tuy nhiên, ⱪhi biḗt chuyện, cȏ Lữ ᵭã ᵭộng viên cậu tiḗp tục con ᵭường học vấn. Cȏ sẽ vay tiḕn ngȃn hàng ᵭể ᵭóng 30% sṓ học phí còn ʟại.

Lại có ᵭược cơ hội học tập, Lưu Nguyên Nhất tiḗp tục chặng ᵭường 2 năm du học tại Anh. Trong những năm vẫn còn ᵭang ngṑi trên ghḗ nhà trường, cậu ᵭã bắt ᵭầu ⱪinh doanh cùng người bạn cùng ʟớp và thành ʟập cȏng ty.

Có thêm chút tiḕn, Lưu gửi vḕ ᵭể hỗ trợ cȏ Lữ cải thiện cuộc sṓng. Ban ᵭầu cȏ từ chṓi nhận ⱪhoản tiḕn này bởi hiểu rằng ở nước ngoài còn ᵭắt ᵭỏ và ⱪhó ⱪhăn hơn nhiḕu. Song hiểu ᵭược tấm ʟòng hiḗu thảo của cậu bé mình ᵭã chăm ʟo bao nhiêu năm nên người phụ nữ ᵭành nhận. Tuy nhiên, cȏ ⱪhȏng tiêu mà dự ᵭịnh sẽ gom góp ʟại ᵭể dùng chính sṓ tiḕn này ᵭể trả nợ ngȃn hàng.

Sau một thời gian, sṓ tiḕn cũng ʟớn dần, cȏ Lữ quyḗt ᵭịnh ᵭḗn gặp nhȃn viên ngȃn hàng ᵭể thanh toán ⱪhoản nợ năm xưa. Điḕu ⱪhȏng ngờ ʟà giao dịch cho biḗt sṓ tiḕn ᵭó ᵭã ᵭược trả hḗt bởi

chính Lưu Nguyên Nhất. Hiện cȏ còn ᵭang ᵭược ᵭứng tên thừa hưởng một cuṓn sổ tiḗt ⱪiệm do chàng trai này ʟập nên.

Ở thời ᵭiểm nhận cưu mang cậu bé này, cȏ chẳng suy nghĩ gì vḕ việc sẽ nhận ᵭược ơn huệ gì. Song giờ ᵭȃy, ⱪhi thấy ᵭược những gì diễn ra, cȏ cảm thấy vȏ cùng ấm ʟòng.

Chiều hôm ấy, trời âm u, gió thổi từng cơn lạnh buốt. Minh – anh xe ôm công nghệ ngoài ba mươi tuổi – chạy liên tục suốt buổi sáng, bụng đã căng nước mà chưa kịp dừng lại. Đoạn đường anh đang đi khá vắng, hai bên là bãi đất trống xen lẫn vài bụi chuối rậm rạp. Anh tính chạy thêm một đoạn nữa nhưng cơ thể không chịu nổi.

“Thôi, ghé vô làm nhanh rồi còn chạy chuyến,” anh tự nhủ và tấp xe vào vệ đường.

Anh dựng xe, bước vào sau một bụi chuối lớn, định giải quyết nhanh. Nhưng khi vừa đặt chân vào bên trong tán lá rậm, Minh bỗng khựng lại.

Có ai đó đang nằm dưới đất.

Một người phụ nữ lớn tuổi.

Quần áo sang trọng, mái tóc bạc được buộc gọn, nhưng mặt tái nhợt, hơi thở yếu ớt. Cánh tay bà bị bầm tím, đôi giày đắt tiền dính đầy đất cát. Dưới chân bà còn vương vài giọt máu đã khô.

Minh hoảng hốt:
“Bác ơi! Bác còn nghe cháu nói không?!”

Người phụ nữ hé mắt, môi run run:
“Cứu… cứu tôi…”

Giọng bà yếu đến mức như gió thổi cũng tan mất.

Minh không nghĩ gì thêm, lập tức bế bà lên. Cơ thể bà nhẹ đến mức khiến anh lạnh sống lưng — như thể bà bị bỏ đó nhiều giờ rồi.

Anh ôm bà chạy ra xe, lập cập nổ máy. Trong đầu chỉ có một suy nghĩ: đưa bà đến bệnh viện nhanh nhất có thể.

TẠI BỆNH VIỆN

Bác sĩ vội đưa bà vào phòng cấp cứu. Minh đứng ngoài, tim đập thình thịch, quần áo dính đất, mồ hôi lạnh chảy dọc sống lưng.

Gần một tiếng sau, bác sĩ đi ra.

“Anh đưa bà ấy tới à?”
“Dạ.”
“Anh cứu bà ấy một mạng. Bà bị bỏ đói, mất nước, sốc lạnh và có dấu hiệu bị hành hung. Nếu chậm một chút… khó giữ.”

Minh nuốt khan.
“Ai lại đối xử với người lớn tuổi như vậy…”

Bác sĩ lắc đầu, thở dài:
“Điều đáng nói là bà ấy… là người rất giàu có.”

Minh tròn mắt: “Giàu… cỡ nào ạ?”
“Rất nổi tiếng. Là nữ tỷ phú đứng đầu nhiều doanh nghiệp lớn.”

Minh choáng váng.
Người mà anh vô tình cứu trong bụi chuối… lại là một trong những người giàu nhất nước.

Bác sĩ nói thêm:
“Bà ấy tỉnh chắc sẽ cần gặp anh.”

SỰ THẬT TỪ MIỆNG NGƯỜI PHỤ NỮ

Ba ngày sau, bà tỉnh lại.

Khi Minh bước vào, bà nhìn anh rất lâu rồi bất ngờ bật khóc.

“Cậu… cậu là người đã cứu tôi?”

Minh gãi đầu: “Con chỉ là… gặp đúng lúc thôi ạ.”

“Không,” bà lắc đầu, giọng vẫn yếu nhưng dứt khoát, “cậu gặp tôi là định mệnh.”

Minh ngồi xuống ghế, thấy mắt bà đỏ hoe như chứa cả trăm nỗi đau.

“Cháu hỏi thật… tại sao bác lại bị bỏ trong bụi chuối như vậy?”

Một lúc lâu sau, bà mới nghẹn ngào nói:

“Là… con dâu tôi.”

Minh tròn mắt.

Bà kể:

Sau khi chồng mất, bà ở với con trai duy nhất và con dâu. Tài sản bà nắm giữ rất lớn, tất cả đều đứng tên bà. Con trai thương mẹ, nhưng còn trẻ, chủ yếu tập trung vào sự nghiệp và đi công tác liên tục. Người ở nhà chăm sóc bà nhiều nhất… lại là con dâu.

Thời gian đầu, con dâu đối xử rất tử tế. Nhưng khi chồng bà qua đời để lại thêm phần tài sản lớn cho bà, tính tình con dâu bắt đầu thay đổi.

“Nó luôn hỏi tôi khi nào sang tên cho vợ chồng nó,” bà nói, bàn tay run run. “Tôi nói để sau, chứ chuyển hết tài sản khi tôi còn sống thì tôi không yên lòng.”

Và rồi…

Con dâu bắt đầu tỏ thái độ. Lúc thì ngọt nhạt, lúc thì dằn vặt, lúc thì to tiếng. Thậm chí còn hắt hủi bà trong bữa ăn. Nhưng vì thương con trai, thương cháu nhỏ, bà nhịn.

Cho đến ngày hôm bà bị phát bệnh chóng mặt.

Con dâu giả bộ lo lắng, dụ bà lên xe bảo đưa đi khám. Nhưng thay vì vào bệnh viện, nó chở bà đến một khu vực vắng vẻ — chính là nơi Minh đã dừng xe.

Nó nói:
“Ở đây không ai tìm thấy bà đâu. Con trai bà luôn đứng về phía tôi. Tôi chỉ cần ký vào vài tờ giấy là xong. Tài sản phải là của vợ chồng tôi.”

Bà chống cự, bị xô ngã. Và con dâu bỏ đi, mang theo túi xách, điện thoại của bà.

Minh nghe tới đâu, gai ốc nổi tới đó.

“Trời ơi… Người như thế mà cũng có thể làm vậy với mẹ chồng mình sao?”

Bà cười buồn, nụ cười rất mệt:
“Trong mắt nó, mẹ chồng chỉ là vật cản.”

BÃO TỐ Ở THÀNH PHỐ

Tin nữ tỷ phú bị hành hung lan ra rất nhanh sau khi bệnh viện báo cho người thân. Con trai bà vội vàng chạy đến, quỳ trước giường bệnh khóc nức nở. Anh ta hoàn toàn không biết chuyện vợ mình đã làm.

Nhưng câu chuyện thực sự gây chấn động cả thành phố khi công an điều tra và bắt con dâu chỉ ba ngày sau.

Điều khiến dư luận sôi sục hơn chính là đoạn camera hành trình từ xe ôm của Minh ghi lại thời điểm anh phát hiện bà trong bụi chuối và gọi cấp cứu. Video được lan truyền mạnh — người dân cảm phục sự nhân hậu của một anh xe ôm bình thường, trong khi phẫn nộ với sự tàn nhẫn của con dâu nhà giàu.

Hàng loạt báo chí vào cuộc.

Các chương trình thời sự đưa tin liên tục.

Thành phố chưa từng xôn xao như vậy trong nhiều năm.

MÓN QUÀ KHÓA LẠI MỘT ĐỜI

Khi cơ thể bà dần hồi phục, Minh nghĩ mình sẽ chỉ lặng lẽ rời đi. Nhưng bà lại gọi anh đến.

“Cậu Minh,” bà nói, giọng ấm lại nhưng ánh mắt nghiêm nghị, “cậu đã cứu tôi hai lần.”

“Dạ… hai lần?” Minh ngơ ngác.

“Cậu cứu mạng tôi — đó là một. Nhưng cậu còn giúp tôi nhìn rõ bộ mặt thật của người mà tôi tin tưởng nhất — đó là hai.”

Minh không biết nói gì.

Bà lấy từ ngăn tủ ra một tập hồ sơ đã ký sẵn.

“Đây là phần tài sản tôi quyết định tặng cậu. Chỉ một phần nhỏ với tôi, nhưng đủ để cậu có cuộc sống mới, không phải chạy xe cả ngày nữa.”

Minh hoảng sợ xua tay:
“Không được đâu bác! Con đâu làm gì để nhận những thứ này…”

Bà nhìn anh, ánh mắt hiền nhưng kiên định:
“Cậu đã làm. Và xứng đáng.”

Cuối cùng, Minh không thể từ chối, nhưng anh đề nghị:

“Bác cho con làm tài xế riêng của bác được không? Con muốn làm việc để xứng đáng với những gì bác cho.”

Bà bật cười, nụ cười ấm áp nhất từ khi họ gặp nhau.

“Từ hôm nay, cậu không phải là tài xế của tôi. Cậu là người tôi tin.”

KẾT THÚC: ĐỊNH MỆNH TỪ BỤI CHUỐI

Một năm sau.

Cuộc sống của Minh đổi khác, nhưng điều khiến anh tự hào nhất không phải tiền bạc, mà là việc trở thành chỗ dựa tinh thần cho bà. Người phụ nữ từng bị bỏ rơi giữa bụi chuối lạnh lẽo ấy giờ sống vui vẻ, an toàn, luôn coi Minh như con ruột.

Thỉnh thoảng, bà vẫn đùa:
“Nếu hôm đó cậu không buồn đi vệ sinh, chắc tôi không còn ngồi đây.”

Minh cười lớn:
“Con nghĩ… đó là chuyện ông trời sắp đặt.”

Bà gật đầu:
“Đúng. Định mệnh đã đưa cậu đến với tôi, để trái tim nhân hậu của cậu cứu tôi khỏi cái ác.”

Gió chiều thổi qua khoảng sân rộng trước nhà bà. Hai người — hai số phận cách nhau trời vực — lại ngồi cạnh nhau, bình yên đến lạ.

Và câu chuyện “anh xe ôm cứu mạng nữ tỷ phú ở bụi chuối” vẫn được cả thành phố nhắc đến như một minh chứng rằng:

Ở nơi tưởng chỉ toàn bóng tối, đôi khi chỉ một người tốt cũng đủ thắp sáng cả cuộc đời của một con người.

Tôi có một cô bạn thân, chơi với nhau từ những ngày thơ ấu. Hai đứa học chung 12 năm phổ thông, lên đại học cũng chọn ở trọ gần nhau để có thể qua lại giúp đỡ.

Năm tôi lấy chồng, bạn ấy vừa mới đi làm không lâu nhưng đã mừng cưới tôi 1 chỉ vàng. Bạn thổ lộ, món quà bất ngờ ấy đã được bạn tích lũy suốt thời sinh viên, từ những đồng tiền lương làm thêm ít hỏi.

Ba năm sau, bạn cũng kết hôn. Tôi mừng lại bạn 1 chỉ vàng và còn thêm 1 chiếc lắc tay em bé thay cho lời chúc hai vợ chồng sớm sinh quý tử. Trong chuyện cưới xin chúng tôi rất hài lòng về cách cư xử của nhau.

Sau khi kết hôn, bạn ở quê, còn tôi sống ở thành phố. Ở xa nhau, lại vướng bận gia đình, chúng tôi ít liên lạc với nhau hơn, tình bạn vì thế cũng mờ nhạt đi đôi chút.

Dẫu vậy, khi bố tôi qua đời , bạn vẫn đến thăm viếng tận tình và ở lại an ủi tôi rất lâu. Hôm sau, bạn còn cùng tôi tiễn đưa bố đoạn đường cuối cùng. Lần ấy, bạn gửi tiền phúng viếng 2 triệu đồng.

Gần 1 tháng trước, tôi bàng hoàng hay tin chồng bạn qua đời vì đột quỵ. Lúc này, tôi đang chăm con trong viện nên không thể về thăm viếng. Tôi tính nhờ chồng về quê một chuyến nhưng anh lại phải đi công tác. Nghĩ về ngày trước, bạn từng hết lòng với tôi trong tang bố, tôi áy náy vô cùng.

Tôi nhờ một người bạn khác gửi tiền phúng viếng đến bạn. Người bạn ấy cùng quê và học chung với chúng tôi suốt thời phổ thông.

Tôi chuyển khoản cho bạn đó 3 triệu đồng, nhờ bạn bỏ vào phong bì và ghi rõ “H. – bạn thân của P., kính viếng”. Người bạn ấy còn chụp lại tấm ảnh chiếc phong bì ghi dòng chữ kia kèm theo 6 tờ 500 nghìn đồng để tôi an tâm.

Về phía mình, tôi nhắn tin chia buồn với bạn thân, trình bày hoàn cảnh của mình và mong bạn thông cảm cho sự vắng mặt này. Thế nhưng, khi công việc xong xuôi cả tuần lễ, tôi vẫn chỉ thấy bạn “đã xem” tin nhắn chứ không trả lời.

Hơn nửa tháng trôi qua, tôi vẫn thấy dòng tin nhắn chia buồn của mình bị ngó lơ. Tôi tính, vào dịp 49 ngày chồng bạn, tôi sẽ về tận nơi thắp hương để bù đắp sự vắng mặt lúc trước.

Bỗng một buổi tối, tôi thấy bạn đăng tấm ảnh chiếc phong bì phúng viếng lên trang cá nhân kèm theo dòng chia sẻ: “Chơi với bạn hết mình, bạn chơi lại hết hồn”. Dù tên tôi được che mờ nhưng với mấy chữ còn lại, tôi vẫn nhận ra, đó chính là chiếc phong bì tôi nhờ người bạn kia gửi giúp.

Tôi thoáng giật mình, tính vào nhắn tin hỏi bạn thì đã thấy bạn nhắn trước. Bạn ấy hỏi tôi, tại sao đã không về thắp cho chồng bạn nén nhang mà ngay cả chiếc phong bì phúng viếng cũng không làm cho nên hồn.

Tôi run run nhắn lại: “Thế nào là không nên hồn? Bạn nói rõ xem?”.

Bạn ấy bảo: “Năm xưa, tôi viếng bố bạn 2 triệu đồng mà giờ chồng tôi mất, tiền viếng của bạn được phân nửa. Người ta bảo ‘tâm ở đâu thì tiền ở đó’, vậy chẳng phải tình cảm của bạn với tôi quá nghèo nàn sao?”.

Dòng tin nhắn khiến tôi tá hỏa. Thì ra, chiếc phong bì phúng viếng của mình đã bị người bạn kia rút lõi. Tôi định ngay lập tức chụp lại dòng tin nhắn nhờ vả lúc trước và gửi tấm ảnh chiếc phong bì kèm theo 6 tờ tiền 500 nghìn đồng để chứng thực lòng mình. Thế nhưng, trong phút chốc, thâm tâm tôi mách bảo “chậm lại 1 nhịp”.

Tôi quay sang chất vấn người bạn kia, tại sao có thể rút lõi phong bì phúng viếng. Đó là hành động dối trá và cạn tình với cả người sống lẫn người đã khuất.

Người bạn ấy khóc lóc phân bua với tôi, con bạn bị bệnh nặng phải điều trị suốt mấy năm nay. “Túng quá làm liều”, cực chẳng đã bạn mới phải bớt lại 2 triệu tiền phúng viếng để có tiền trang trải. Người bạn đó cầu xin tôi đừng nói ra sự thật này, kẻo tiếng xấu đồn xa, bạn không còn mặt mũi nào gặp ai.

Tôi bị đưa vào tình thế khó xử, không biết làm sao cho phải. Lời khẳng định sẽ cho bạn thân câu trả lời chính đáng vẫn còn bỏ ngỏ suốt những ngày qua.

Nếu vạch mặt người bạn đó, liệu tôi có quá vô tâm. Còn nếu giữ kín chuyện này, tôi không biết phải ăn nói với bạn thân thế nào về chiếc phong bì phúng viếng bị rút lõi.

Tôi nên làm sao để vẹn cả đôi đường?

---

Cử tri Đắk Lắk đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm đến chính sách tặng quà nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán và các ngày lễ lớn trọng đại của đất nước.

Về vấn đề này, Bộ Tài chính thông tin: Hằng năm, vào các dịp lễ, Tết quan trọng của đất nước, Chủ tịch nước đều ban hành chính sách tặng quà đối với người có công với cách mạng, như Tết Nguyên đán, ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7.

Năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm ngày Quốc khánh (2/9/1945 – 2/9/2025), Chủ tịch nước đã ban hành quyết định tặng quà cho người có công với cách mạng, với mức 500.000 đồng/người.

Cùng dịp Quốc khánh 2/9, Đảng và Nhà nước cũng đã quyết định t ặng quà tới toàn thể nhân dân , với mức 100.000 đồng/người, như một lời tri ân và chia sẻ niềm vui trong ngày lễ lớn.

Bộ Tài chính tiếp nhận ý kiến của cử tri, và cho biết sẽ phối hợp cùng các bộ, cơ quan liên quan tham mưu, báo cáo cấp có thẩm quyền khi nguồn lực ngân sách được đảm bảo. Việc ban hành chính sách nói chung và tặng quà cho nhân dân nói riêng được thực hiện trên cơ sở chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Chính phủ và khả năng cân đối của ngân sách nhà nước hằng năm.

Theo thông báo mới nhất của Bộ Nội vụ, lịch nghỉ Tết Âm lịch năm 2026 gồm 5 ngày theo quy định (1 ngày trước Tết và 4 ngày sau Tết) từ thứ Hai 16/2/2026 (29 tháng Chạp năm Ất Tỵ) đến hết thứ Sáu 20/02/2026 (mùng 4 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Do liền kề 2 ngày nghỉ cuối tuần trước và 2 ngày nghỉ cuối tuần sau, viên chức, người lao động sẽ được nghỉ 9 ngày liên tục

Đối với người lao động không thuộc khối công chức, viên chức, doanh nghiệp tự lựa chọn phương án nghỉ: 1 ngày cuối năm + 4 ngày đầu năm; hoặc 2 ngày cuối năm + 3 ngày đầu năm; hoặc 3 ngày cuối năm + 2 ngày đầu năm.

Người sử dụng lao động phải thông báo lịch nghỉ ít nhất 30 ngày trước khi áp dụng, nếu ngày nghỉ lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần thì người lao động được nghỉ bù theo quy định của Bộ luật Lao động. Doanh nghiệp được khuyến khích cho người lao động nghỉ tương tự lịch nghỉ của khối công chức, viên chức hoặc thỏa thuận phương án thuận lợi hơn.