MẸ M:ẤT, CHỊ G:ÁI Ở NƯỚC NGOÀI KHÔNG VỀ VÌ “ĐƯỜNG XA T:ỐN T:IỀN”, NGHE TIN CÓ MẢNH ĐẤT LIỀN BAY VỀ ĐỨNG TRƯỚC BÀN THỜ: “C:ON G:ÁI CỦA MẸ VỀ THĂM MẸ ĐÂY!

(Tiếp theo phần 1)

Tôi cầm điện thoại, đọc đi đọc lại dòng tin nhắn của chú Tám, tim đập thình thịch. Di chúc viết tay. Mẹ tôi chưa từng nói với tôi về chuyện này.

“Em đọc tin gì mà mặt tái mét vậy?” chị Ngân hỏi, mắt vẫn không rời khỏi tập hồ sơ trên bàn.

“Không có gì, chú Tám nhắn hỏi thăm thôi,” tôi đáp, cố giữ giọng bình thản, nhanh tay gom tập giấy tờ cất vào túi xách. “Chị đi đường xa chắc mệt, chị nghỉ ngơi đi, em có việc phải ra ngoài một lát.”

Chị Ngân nheo mắt nhìn tôi, có vẻ không tin lắm nhưng cũng không giữ lại: “Ừ, em đi đi, chị ở đây thắp nhang cho mẹ thêm.”

Tôi phóng xe đến nhà chú Tám, tim vẫn còn đập loạn. Chú Tám là em họ của mẹ, người duy nhất mẹ tin tưởng giao giữ giấy tờ quan trọng từ ngày ba tôi mất sớm. Chú sống một mình, làm nghề photocopy nhỏ ngay đầu hẻm.

Vừa thấy tôi, chú Tám đã kéo tôi vào trong, đóng cửa cẩn thận: “Hà, con ngồi xuống đây. Chú tìm được cái này trong chồng hồ sơ mẹ con gửi chú giữ hộ mấy năm trước, lúc đó mẹ con nói nếu có chuyện gì thì đưa cho con, nhưng dặn chú phải đợi đúng lúc mới đưa, không được đưa sớm.”

Chú đưa tôi một phong bì cũ, bên trong là tờ giấy viết tay, nét chữ run run nhưng vẫn còn rõ ràng của mẹ. Tôi mở ra đọc, tay run bần bật:

“Hà con, nếu con đọc được những dòng này, nghĩa là mẹ đã không còn nữa. Mẹ viết di chúc này cách đây ba năm, lúc mẹ mới phát hiện bệnh tim, sợ có chuyện bất trắc. Mẹ để lại toàn bộ căn nhà đang ở và mảnh đất mặt tiền ngoài chợ cho con, vì suốt bao năm qua, chỉ có con ở bên chăm sóc mẹ, lo cho mẹ từng bữa ăn giấc ngủ. Phần chị Ngân, mẹ đã cho chị một khoản tiền lớn để chị lo làm thủ tục sang Đức định cư mười hai năm trước, coi như đã chia phần cho chị từ đó, mẹ không muốn thiên vị nhưng cũng không muốn con phải san sẻ thêm gì nữa, vì con đã hi sinh quá nhiều rồi. Mẹ mong hai chị em vẫn thương yêu nhau, đừng vì đất đai mà rạn nứt tình máu mủ.”

Tôi đọc xong, nước mắt rơi lã chã. Không phải vì mừng có tài sản, mà vì cảm nhận được tình thương mẹ dành cho tôi, và cả sự công bằng mẹ đã cố gắng sắp xếp từ trước.

“Con biết chuyện khoản tiền mẹ cho chị Ngân hồi đó không?” chú Tám hỏi.

Tôi lắc đầu. Tôi chỉ biết ngày đó chị Ngân đi Đức theo diện kết hôn, mọi thủ tục giấy tờ, chi phí môi giới, mẹ đều lo hết, nhưng không ngờ số tiền đó lớn đến mức mẹ coi như đã “chia phần” thừa kế từ trước.

“Vậy giờ con phải làm sao chú?” tôi hỏi, giọng vẫn còn run.

“Con cứ giữ tờ di chúc này cẩn thận, đem ra phòng công chứng xác nhận tính hợp pháp trước,” chú Tám dặn dò. “Chú sợ con Ngân về đây không phải vì thương mẹ, mà đánh hơi được chuyện đất đai. Con phải cẩn thận, đừng để nó biết trước khi mọi thủ tục xong xuôi, không thì phiền phức lắm.”

Tôi gật đầu, cẩn thận cất tờ di chúc vào túi trong của balo, rồi vội vã chạy về nhà, sợ chị Ngân ở nhà một mình sẽ lục lọi thêm gì đó.

Về đến nơi, tôi thấy chị Ngân đang ngồi trong phòng mẹ, tay cầm một cuốn sổ tiết kiệm cũ, mặt đầy vẻ dò xét.

“Chị làm gì trong phòng mẹ vậy?” tôi hỏi, cố giữ bình tĩnh.

“Chị tìm coi mẹ có để lại giấy tờ gì không, sẵn tiện dọn dẹp giúp em,” chị Ngân đáp tỉnh queo, không chút bối rối. “Mà Hà này, chị hỏi thiệt, mẹ có để lại di chúc gì không? Nhà với đất, giờ tính sao đây em?”

Tôi hít một hơi sâu, quyết định không giấu diếm nữa, vì càng giấu, chị càng nghi ngờ và tìm cách moi móc thêm: “Mẹ có để lại di chúc thật, em vừa nhận được từ chú Tám. Nhưng em chưa muốn nói ngay lúc này, đợi công chứng xong đàng hoàng rồi em sẽ nói rõ cho chị biết.”

Mặt chị Ngân thoáng biến sắc, nhưng nhanh chóng lấy lại vẻ bình thản: “Ơ, sao phải giấu chị? Chị với em là chị em ruột mà, có gì phải rào trước đón sau vậy?”

“Em không giấu, chỉ là muốn làm đúng thủ tục pháp lý trước, tránh sau này có tranh chấp gì lại mất tình cảm chị em,” tôi đáp, giọng cứng rắn hơn hẳn mọi khi.

Chị Ngân im lặng một lúc, rồi đột nhiên đổi giọng, kể lể: “Hà à, chị nói thiệt, mấy năm nay bên Đức chị cũng khổ lắm, chồng chị làm ăn thua lỗ, nợ nần chồng chất, chị phải gồng gánh đủ thứ. Chị về đây, thật lòng cũng mong có phần nào đó từ mẹ để lo cho gia đình bên đó, chứ không phải chị vô tâm gì đâu.”

Tôi nghe chị nói, lòng có chút dao động, nhưng nhớ lại lời dặn trong di chúc của mẹ, nhớ lại khoản tiền lớn mẹ đã lo cho chị đi Đức mười hai năm trước, tôi càng thấy rõ mẹ đã suy tính thấu đáo đến mức nào.

“Chị Ngân, em không phải không thương chị,” tôi nói, giọng nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. “Nhưng mẹ đã có ý nguyện rõ ràng trong di chúc, em phải tôn trọng ý mẹ. Với lại, chị còn nhớ khoản tiền mẹ cho chị đi Đức mười hai năm trước không? Mẹ nói đó coi như là phần chị đã nhận trước rồi.”

Chị Ngân sững người, có vẻ không ngờ tôi lại biết đến chuyện đó: “Ai… ai nói với em chuyện đó?”

“Mẹ viết rõ trong di chúc,” tôi đáp thẳng.

Sắc mặt chị Ngân thay đổi liên tục, từ ngạc nhiên sang tức giận: “Vậy là mẹ định để hết tài sản cho một mình em à? Chị cũng là con của mẹ, sao mẹ lại đối xử bất công như vậy?”

“Mẹ không bất công,” tôi đáp, cố giữ bình tĩnh dù trong lòng cũng đau nhói. “Mười hai năm qua, ai là người ở bên chăm sóc mẹ mỗi khi trái gió trở trời? Ai là người túc trực bệnh viện suốt những ngày mẹ nằm viện? Chị ở xa, chị có quyền của chị, nhưng đừng quên phần trách nhiệm chị đã không thể chu toàn.”

Chị Ngân tức giận đứng dậy, giọng gay gắt: “Em đừng có lên mặt dạy đời chị! Chị đi lấy chồng xa, có phải chị muốn bỏ mặc mẹ đâu, hoàn cảnh nó vậy. Giờ em cứ dựa vào tờ di chúc đó để chiếm hết tài sản, không cho chị phần nào, coi chừng chị làm lớn chuyện, thưa ra tòa xem ai đúng ai sai!”

Tôi không ngờ chị lại phản ứng dữ dội đến vậy, nhưng cũng không lùi bước: “Chị cứ làm những gì chị thấy đúng. Nhưng em sẽ đưa tờ di chúc này ra công chứng đàng hoàng, mọi chuyện sẽ được giải quyết theo đúng pháp luật, đúng ý nguyện của mẹ.”

Chị Ngân hầm hầm bỏ ra ngoài, không nói thêm câu nào, chỉ để lại một câu cụt lủn trước khi đóng sầm cửa: “Được, để coi ai thắng ai thua!”

Tôi đứng lặng trong nhà, lòng vừa đau vừa mệt mỏi. Tôi không hiểu tại sao chỉ vì đất đai, tình chị em bao năm lại có thể sứt mẻ nhanh đến vậy.

Sáng hôm sau, tôi mang tờ di chúc đến văn phòng công chứng theo lời dặn của chú Tám. Nhưng khi nhân viên công chứng xem xét kỹ tờ giấy, người đó cau mày, quay sang hỏi tôi một câu khiến tôi chết lặng:

“Chị Hà, tôi cần hỏi rõ, tờ di chúc này được lập cách đây ba năm, nhưng theo hồ sơ đất đai chúng tôi tra cứu, mảnh đất mặt tiền ngoài chợ mà di chúc nhắc tới, thực ra đã được mẹ chị làm thủ tục sang tên cho một người khác cách đây một năm, trước khi mẹ chị mất. Vậy tờ di chúc này, phần liên quan đến mảnh đất đó, có thể không còn hiệu lực áp dụng nữa.”

Tôi đứng chết lặng trước bàn làm việc của nhân viên công chứng, tay run run cầm lại tờ di chúc. “Chị nói mảnh đất đã sang tên cho người khác? Là ai vậy chị?” tôi hỏi, giọng lạc đi.

Nhân viên công chứng lật xem lại hồ sơ trên máy tính, rồi nhìn tôi, ánh mắt có chút ngạc nhiên: “Người đứng tên nhận chuyển nhượng chính là chị — Thu Hà, sinh năm chín mấy đó, đúng chứng minh nhân dân này không?”

Tôi sững người, tay cầm tờ giấy tờ tùy thân run lên. “Là… là tôi? Nhưng tôi chưa từng ký giấy tờ sang tên đất nào cả, sao lại đứng tên tôi được?”

Nhân viên công chứng kiểm tra kỹ hơn, rồi giải thích: “Theo hồ sơ, mẹ chị đã làm thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất cho chị cách đây một năm, có đầy đủ chữ ký, dấu vân tay xác nhận, thực hiện tại văn phòng công chứng quận, hoàn toàn hợp pháp. Có thể lúc đó chị bận, mẹ chị nhờ người đưa chị ký mà chị không để ý kỹ, hoặc mẹ chị làm mà chưa kịp nói với chị.”

Tôi ngồi thụp xuống ghế, đầu óc quay cuồng. Tôi nhớ lại, đúng một năm trước, có một lần mẹ gọi tôi vào phòng, đưa cho tôi một xấp giấy tờ, bảo tôi ký vào vài chỗ, nói là “thủ tục hành chính của nhà mình, ký cho mẹ yên tâm”. Lúc đó tôi tin tưởng mẹ tuyệt đối, ký mà không đọc kỹ từng dòng, cũng không nghĩ ngợi gì nhiều vì mẹ vẫn khỏe mạnh, minh mẫn.

Hóa ra, đó chính là lúc mẹ âm thầm sang tên mảnh đất mặt tiền cho tôi, sớm hơn cả thời điểm viết di chúc để lại qua chú Tám. Mẹ đã tính toán kỹ lưỡng đến mức, không chỉ dặn dò bằng lời trong di chúc, mà còn thực hiện thủ tục pháp lý chắc chắn từ trước, để đảm bảo tài sản chắc chắn thuộc về tôi, không thể bị tranh chấp hay lật lại sau này.

“Vậy có nghĩa là… mảnh đất đó giờ hoàn toàn thuộc quyền sở hữu hợp pháp của tôi rồi, không cần phải đợi thêm thủ tục thừa kế theo di chúc nữa?” tôi hỏi, giọng vẫn còn run.

“Đúng vậy,” nhân viên công chứng gật đầu xác nhận. “Về mặt pháp lý, mảnh đất này đã tách bạch khỏi khối di sản của mẹ chị từ một năm trước, nên nó không còn nằm trong phạm vi phân chia thừa kế nữa. Còn tờ di chúc chị mang tới, chỉ còn hiệu lực với căn nhà đang ở, chúng tôi sẽ tiến hành công chứng phần đó theo đúng quy định.”

Tôi rời văn phòng công chứng, lòng ngổn ngang cảm xúc. Vừa nhẹ nhõm vì mọi chuyện đã rõ ràng, vừa xót xa khi nghĩ đến sự chu đáo âm thầm của mẹ, đến mức tôi — người con gái ở gần mẹ nhất — cũng không hề hay biết mẹ đã lo liệu kỹ càng đến vậy.

Tôi về nhà, chưa kịp bình tâm thì đã thấy chị Ngân đứng chờ sẵn ngoài cổng, vẻ mặt đầy sốt ruột: “Sao rồi Hà, công chứng xong chưa? Nhà đất chia thế nào rồi?”

Tôi nhìn chị, quyết định nói thẳng toàn bộ sự thật, không còn giữ kẽ như trước: “Chị Ngân, em nói cho chị biết luôn. Mảnh đất mặt tiền ngoài chợ, mẹ đã sang tên cho em từ một năm trước, có đầy đủ giấy tờ hợp pháp. Còn tờ di chúc, chỉ còn áp dụng cho căn nhà đang ở, cũng là mẹ để lại cho em.”

Chị Ngân đứng chết trân, mặt biến sắc liên tục: “Không thể nào! Mẹ sang tên đất cho em từ một năm trước á? Sao chị không hề hay biết gì hết?”

“Vì mẹ không cần phải báo cho chị,” tôi đáp, giọng bình tĩnh nhưng dứt khoát. “Đó là quyền của mẹ, tài sản của mẹ, mẹ có quyền quyết định cho ai, khi nào, không cần phải hỏi ý kiến ai cả.”

Chị Ngân tức tối, giọng cao vút: “Vậy là em với mẹ tính toán từ trước, âm thầm sang tên cho em để chị không có phần gì hết, đúng không? Hai người thông đồng với nhau!”

Tôi thở dài, cảm giác mệt mỏi dâng lên tận cổ: “Chị Ngân, em thật sự không hề biết chuyện sang tên này cho đến hôm nay. Em cũng bất ngờ như chị vậy. Nhưng em nghĩ, đây chính là cách mẹ bảo vệ em, vì mẹ hiểu rõ, nếu chỉ để lại bằng di chúc thông thường, biết đâu sau này sẽ có tranh chấp, kiện tụng, mẹ không muốn em phải khổ sở vì chuyện đó.”

“Vậy còn chị thì sao? Chị không phải con của mẹ chắc?” chị Ngân gào lên, nước mắt bắt đầu trào ra — lần đầu tiên tôi thấy chị khóc kể từ khi mẹ mất.

Tôi nhìn chị, lòng cũng đau nhói, nhưng vẫn phải nói ra sự thật: “Chị Ngân, em không muốn tranh cãi thêm nữa. Nhưng chị nhớ lại đi, mười hai năm nay, chị về nước được mấy lần? Ngày mẹ bệnh nặng, chị ở đâu? Ngày mẹ nằm hấp hối, em gọi điện, chị nói đường xa tốn tiền. Ngày đưa tang mẹ, chị cũng không về kịp. Giờ vừa nghe tin có đất, chị mới tức tốc bay về, đứng trước bàn thờ nói câu ‘con gái của mẹ về thăm mẹ đây’ — chị nghĩ mẹ trên bàn thờ có tha thứ cho câu nói đó không?”

Chị Ngân đứng lặng người, không còn lời nào để đáp lại. Nước mắt chị rơi, nhưng lần này, tôi không chắc đó là nước mắt hối hận vì mẹ, hay vì tiếc nuối tài sản đã vuột mất khỏi tầm tay.

“Chị xin lỗi,” chị Ngân cuối cùng cũng nói được câu đó, giọng nghẹn lại. “Chị biết chị sai, chị không xứng đáng được chia gì cả. Chị chỉ… chị chỉ đang bí quá, nợ nần bên đó nhiều, chị hoảng loạn nên mới về đây với ý nghĩ không hay như vậy.”

Tôi nhìn chị, lòng mềm lại phần nào. Dù gì, chị vẫn là chị ruột của tôi, là con gái của mẹ. Tôi không muốn vì chuyện tài sản mà cắt đứt hoàn toàn tình máu mủ, nhưng tôi cũng không thể làm trái ý nguyện của mẹ.

“Chị Ngân, căn nhà này, theo di chúc, cũng thuộc về em,” tôi nói, giọng đã dịu lại. “Nhưng em sẽ trích một phần tiền tiết kiệm của mẹ để lại — không phải đất, không phải nhà, mà là khoản tiền mặt còn trong sổ tiết kiệm — chia cho chị một phần, coi như tình cảm chị em, không phải vì nghĩa vụ pháp lý. Nhưng em mong, từ nay chị đừng bao giờ nhắc lại chuyện đất đai nhà cửa nữa, và cũng đừng bao giờ nói những câu như hôm chị mới về, làm tổn thương vong linh mẹ.”

Chị Ngân gật đầu, cúi mặt xuống, không dám nhìn thẳng vào tôi: “Chị cảm ơn em. Chị biết mình không xứng đáng, nhưng chị hứa sẽ không đòi hỏi gì thêm nữa.”

Ba ngày sau, tôi cùng chị Ngân ra ngân hàng rút một phần tiền tiết kiệm của mẹ, chia cho chị đúng như đã hứa — không nhiều, nhưng đủ để chị có chút vốn xoay xở khó khăn bên Đức. Chị nhận tiền, ôm tôi một cái thật chặt, lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi cảm nhận được chút hơi ấm tình chị em thực sự, dù biết rằng mối quan hệ này khó có thể trở lại như xưa.

Trước ngày chị Ngân bay về Đức, chị đến trước bàn thờ mẹ, thắp một nén nhang, lần này không còn vẻ diễn kịch như hôm mới về nữa, mà đứng lặng hồi lâu, vai run run: “Mẹ ơi, con xin lỗi mẹ. Con biết con đã sai nhiều, con hứa sau này sẽ về thăm mẹ thường xuyên hơn, không phải vì tài sản, mà vì con là con của mẹ.”

Tôi đứng sau lưng chị, lặng lẽ nhìn, lòng cũng dịu lại phần nào. Có lẽ, biến cố lần này, dù đau lòng, cũng là bài học để chị nhận ra giá trị thật sự của tình thân, thứ không thể đong đếm bằng đất đai hay tiền bạc.

Sau khi chị Ngân rời đi, tôi ở lại căn nhà cũ, tiếp tục công việc dạy học, chăm sóc phần mộ của mẹ mỗi cuối tuần. Tôi dùng một phần tiền từ mảnh đất mặt tiền — sau khi cho thuê lại mặt bằng kinh doanh — để sửa sang lại căn nhà, biến nó thành nơi khang trang hơn nhưng vẫn giữ nguyên bàn thờ mẹ ở vị trí trang trọng nhất.

Có những buổi tối, tôi ngồi một mình trước bàn thờ, thắp nén nhang, thì thầm: “Mẹ ơi, con cảm ơn mẹ vì đã lo liệu chu đáo cho con đến tận những ngày cuối đời. Con sẽ sống tốt, sẽ giữ gìn những gì mẹ để lại, và sẽ luôn nhớ lời mẹ dặn, dù thế nào cũng không để tình chị em rạn nứt hoàn toàn.”

Câu chuyện về mảnh đất, về tờ di chúc, về những ngày tháng chị Ngân trở về không phải vì thương mẹ mà vì tài sản, cuối cùng cũng khép lại trong sự dàn xếp ổn thỏa, dù không trọn vẹn như một cái kết cổ tích. Nhưng với tôi, điều quan trọng nhất là tôi đã làm tròn được đạo hiếu với mẹ, giữ đúng ý nguyện mẹ để lại, và dù có mất đi phần nào tình cảm chị em, tôi vẫn giữ được sự thanh thản trong lòng — điều mà tiền bạc, đất đai không bao giờ mua được.

–HẾT–